Ở Myohoin, công trình khiến người ta muốn tìm hiểu thêm lại là một khu bếp. Dưới mái ngói lớn là câu chuyện về những bữa ăn, các lễ nghi đông người và một ngôi chùa từng được hoàng gia cùng các nhân vật quyền thế bảo trợ. Kuri của Myohoin được xếp hạng bảo vật quốc gia, nhắc rằng vẻ đẹp của kiến trúc chùa Nhật Bản còn nằm ở những nơi từng phục vụ đời sống hằng ngày.
Một ngôi chùa mang dấu ấn hoàng gia
Myohoin thuộc Thiên Thai tông và có truyền thống monzeki. Tên gọi này gắn với những ngôi chùa có các thành viên hoàng tộc đảm nhiệm vị trí trụ trì. Với Myohoin, mối liên hệ ấy là một phần lịch sử của tăng viện, không chỉ là cách gọi trang trọng.
Chùa thường được nhắc cùng Sanzenin và Shorenin trong nhóm ba ngôi monzeki tiêu biểu của Thiên Thai tông. Nếu đã tìm hiểu Shorenin và câu chuyện hoàng gia ở khu bắc Higashiyama, bạn sẽ gặp lại một truyền thống quen thuộc trong bối cảnh khác.
Theo truyền thống của chùa, nguồn gốc Myohoin được liên hệ với Saicho, vị tăng sáng lập Thiên Thai tông tại Nhật Bản. Tuy vậy, tài liệu giới thiệu di sản phân biệt điều được truyền lại với dấu vết trong sử liệu: Myohoin xuất hiện rõ trong các ghi chép vào cuối thế kỷ XII, gắn với thời Thượng hoàng Go-Shirakawa.
Những mối liên hệ với triều đình giúp giải thích vì sao ở đây có cả kiến trúc phục vụ sinh hoạt, không gian tiếp đón và nghệ thuật trong các gian nhà. Một chuyến tìm hiểu Myohoin vì thế có thể bắt đầu từ câu hỏi giản dị: ngôi chùa đã sống và vận hành ra sao qua nhiều thế hệ?
Từ những bữa ăn đến một thời kỳ xây dựng lớn
Cuối thế kỷ XVI, Toyotomi Hideyoshi bảo trợ nhiều công trình tôn giáo trong vùng Higashiyama. Myohoin có liên hệ với quần thể lớn xoay quanh điện Đại Phật tại Hokoji, trong đó còn có Sanjusangendo. Bối cảnh ấy đặt khu Kuri vào giữa một câu chuyện rộng hơn về lễ nghi, quyền lực và công sức xây dựng.
Một nghi lễ quy tụ đông tăng sĩ và khách tham dự cần rất nhiều công việc phía sau. Khu bếp không chỉ cung cấp thức ăn; cách tổ chức, không gian chứa đồ và việc đưa các phần ăn đến đúng nơi đều góp phần để buổi lễ diễn ra. Đó là góc nhìn gần với đời sống, bên cạnh những niên đại hay danh hiệu di sản.
Myohoin còn có Oshoin, khu nhà tiếp đón trang trọng, được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng. Những bức tranh trên vách và cửa gắn với phái Kano là một phần giá trị nghệ thuật của khu nhà này. Không gian tiếp đón và khu bếp có công dụng khác nhau, nhưng cùng cho thấy đời sống của một tăng viện có quan hệ sâu với triều đình.
Ảnh giới thiệu và tài liệu di sản giúp tìm hiểu các gian nhà; chúng không phải danh sách những phòng luôn được mở cho khách. Nếu muốn xem một tác phẩm hoặc phần nội thất cụ thể, cần đối chiếu đúng nội dung được công bố cho lượt tham quan của mình.
Câu chuyện về quần thể Đại Phật được kể kỹ hơn trong cẩm nang Hokoji, nơi còn lưu quả chuông năm 1614. Đây là một hướng đọc tiếp nếu bạn muốn nối các công trình thời Toyotomi quanh vùng Shichijo.
Phổ Hiền Bồ Tát và mối liên hệ với Sanjusangendo
Vị tôn tượng chính của Myohoin là Phổ Hiền Bồ Tát, gọi là Fugen Bosatsu trong tiếng Nhật. Tượng Phổ Hiền cưỡi voi tại chùa được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng. Hình tượng này đem đến một cách tìm hiểu khác về nghệ thuật Phật giáo sau khi đã xem những pho Quan Âm ở Sanjusangendo.
Ở Kyoto, mỗi ngôi chùa có đối tượng thờ phụng và lịch sử riêng. Cùng là một chuyến đi xem tượng, điều người xem gặp ở mỗi nơi không hoàn toàn giống nhau. Chỉ cần nhớ một vài nét chính như tên vị Bồ Tát, hình tượng đi kèm và bối cảnh ngôi chùa cũng đã giúp các điểm đến bớt lẫn vào nhau.
Sanjusangendo có mối liên hệ tổ chức với Myohoin, chứ không chỉ tình cờ nằm gần. Khi đọc hai cẩm nang cùng nhau, bạn có thể nối câu chuyện của điện Quan Âm với tăng viện đứng phía sau việc gìn giữ nơi ấy.
Những ai quan tâm đến Go-Shirakawa có thể tìm hiểu tiếp Hojuji, gắn với ngự sở Hojujidono xưa. Các tên chùa quanh Shichijo vốn có quan hệ lịch sử với nhau; nhìn chúng trong cùng một vùng đất sẽ dễ hiểu hơn việc chỉ ghé lần lượt theo bản đồ.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Myohoin
Khi khu bếp trở thành một công trình đáng ngắm
Myohoin, viết là 妙法院, nằm ở phía nam Higashiyama. Trong quần thể chùa, Kuri là công trình nổi bật với phần mái lớn và những mảng tường trắng xen khung gỗ. Ảnh tư liệu trong bài cho thấy dáng mái vươn cao sau hàng cây, đủ khiến một khu nhà phục vụ sinh hoạt có vẻ bề thế rất riêng.
Trong các ngôi chùa Nhật Bản, kuri chỉ khu dùng cho việc bếp núc và thường gắn với sinh hoạt, công việc điều hành của tăng viện. Kuri tại Myohoin được xây vào cuối thế kỷ XVI, thuộc thời Momoyama, và được xếp hạng Bảo vật quốc gia.
Chức năng của tòa nhà giải thích nhiều chi tiết kiến trúc. Tài liệu giới thiệu di sản mô tả những dầm gỗ lớn bên trong và bộ phận thoát khói ở đỉnh mái, giúp khói cùng hơi nóng từ bếp thoát ra. Hiểu công dụng ấy, mái nhà không còn chỉ là một hình dáng đẹp để chụp ảnh: nó từng đáp ứng những nhu cầu rất cụ thể của đời sống trong chùa.
Không nên mặc định có thể vào bên trong Kuri trong một lượt ghé thông thường. Việc biết trước câu chuyện kiến trúc vẫn có ích khi nhìn từ khu vực được phép tiếp cận; nếu có đợt tham quan nội thất phù hợp, bạn sẽ có thêm cơ sở để hiểu những cấu kiện gỗ bên trong.
Để một lượt ghé ngắn vẫn có điều đáng nhớ
Ocean gợi ý dành 30–45 phút cho một lượt tìm hiểu khu vực được phép tham quan và kiến trúc bên ngoài. Đây là thời lượng biên tập để tham khảo, không phải quy định. Nếu có đợt tham quan đặc biệt hoặc phần hướng dẫn bên trong, nên dành thêm thời gian theo nội dung cụ thể.
Myohoin là nơi cần phân biệt rõ khuôn viên và nội thất. Không nên lên lịch dựa trên giả định rằng đến nơi sẽ được xem toàn bộ bảo vật, tranh và các gian nhà. Phạm vi, mức phí và cách tham gia các đợt tham quan cần xem theo thông tin của cơ quan du lịch Kyoto; cẩm nang không áp một giá vé chung cho mọi hình thức ghé thăm.
Giá trị chính của điểm đến nằm ở kiến trúc và lịch sử, nên không nhất thiết chọn đúng mùa hoa mới tìm hiểu Myohoin. Cây xanh và ánh sáng ngoài sân thay đổi theo mùa, còn câu chuyện về monzeki và khu Kuri có thể đồng hành với chuyến đi quanh năm.
Ở nơi thờ tự, hãy theo lối được chỉ dẫn, giữ khoảng cách với công trình và hỏi trước khi chụp những phần có quy định riêng. Đôi khi, một lượt xem vừa đủ và hiểu được một câu chuyện rõ ràng sẽ đáng nhớ hơn việc cố đi sâu vào mọi ngóc ngách.
Đi từ ga Shichijo và nối các điểm gần nhau
Myohoin nằm tại 447 Myohoinmaekawa-cho, Higashiyama-ku, Kyoto, trên trục Higashioji gần Shichijo. Theo giới thiệu của Thiên Thai tông, từ ga Shichijo thuộc tuyến Keihan đi bộ khoảng 10 phút. Nếu đi xe buýt, Higashiyama Nanajo là điểm dừng để tra tuyến phù hợp.
Tên có thể được viết là Myohoin, Myoho-in hoặc Myōhō-in. Kèm chữ 妙法院 khi tìm đường sẽ giúp nhận đúng ngôi chùa, tránh nhầm với Myoshinji ở một khu vực khác của Kyoto. Thời gian đi bộ còn tùy lối ra ga và tốc độ.
Gần đây có Chishakuin với vườn ao và tranh Momoyama, cùng Sanjusangendo và Hojuji. Ocean gợi ý chọn một điểm chính cho buổi đi rồi thêm một nơi gần đó theo sở thích. Nếu muốn xem kỹ cả tranh lẫn tượng, nên để đủ thời gian thay vì ghép nhiều nơi chỉ vì khoảng cách ngắn.
Myohoin hợp với người thích tìm câu chuyện phía sau kiến trúc. Một khu bếp, một ngôi chùa có truyền thống hoàng gia và những địa danh quanh vùng có thể làm buổi đi bộ Shichijo thêm phong phú, dù bạn không đặt mục tiêu xem hết mọi di sản trong một ngày.
Để hiểu thêm một mối liên hệ khác giữa chùa và hoàng gia, bạn có thể đọc cẩm nang Sennyuji. Nơi ấy gắn với nghi lễ tưởng niệm và an táng các thành viên hoàng thất, đồng thời có kiến trúc Phật điện và khu vườn đáng tìm hiểu.
Nếu muốn xem phần nội viện Myohoin, hãy khớp lịch mở đặc biệt trước khi chốt ngày Kyoto. Khi đi từ Việt Nam, phần hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cũng cần được chuẩn bị cùng kế hoạch.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Kuri của Myohoin là công trình gì?
Kuri là khu bếp và sinh hoạt, thường gắn với công việc điều hành tăng viện. Công trình ở Myohoin có niên đại cuối thế kỷ XVI và được xếp hạng Bảo vật quốc gia.
Monzeki có nghĩa là gì?
Tên gọi gắn với những ngôi chùa có các thành viên hoàng tộc đảm nhiệm vị trí trụ trì. Myohoin có truyền thống này trong Thiên Thai tông.
Có thể mặc định vào xem tất cả các gian nhà không?
Không. Cần phân biệt khuôn viên với nội thất và các đợt tham quan đặc biệt. Phạm vi tiếp cận, giá vé và nội dung được xem cần đối chiếu thông tin dành cho lượt tham quan.
Nên dành bao lâu và đến từ đâu?
Ocean gợi ý 30–45 phút cho một lượt tìm hiểu phần được phép tham quan và kiến trúc bên ngoài. Từ ga Shichijo tuyến Keihan đi bộ khoảng 10 phút theo giới thiệu của Thiên Thai tông.
Có thể đọc tiếp hoặc ghép với điểm nào?
Sanjusangendo có quan hệ tổ chức với Myohoin; Chishakuin và Hojuji cũng ở trong khu vực. Chọn thêm một nơi theo sở thích sẽ dễ thu xếp thời gian hơn việc ghép tất cả.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
