Hồng, vàng, đỏ, xanh — những túi vải nhỏ treo thành từng chùm quanh mái điện, trên mỗi chiếc là nét chữ của người gửi gắm một điều mong mỏi. Yasaka Koshindo dễ được nhận ra nhờ màu sắc, nhưng điều làm nơi này đáng tìm hiểu lại nằm ở hình dáng của những túi vải ấy. Chúng tượng trưng cho những chú khỉ bị buộc tay chân, gắn với một lời nhắc về cách con người gìn giữ điều mình thật sự muốn.
Một ngôi chùa nhỏ gần tháp Yasaka
Yasaka Koshindo là tên gọi quen thuộc của Kongoji, ngôi chùa thuộc tông Tendai ở khu Higashiyama. Địa chỉ nằm tại Kinencho, gần tháp Yasaka của chùa Hokanji. Chỉ trong một quãng đi bộ ngắn, cảnh phố với ngọn tháp năm tầng đã chuyển sang cổng son và một khoảng sân nhiều sắc vải.
Quy mô ở đây nhỏ hơn nhiều ngôi chùa lớn của Kyoto. Từ cổng, có thể nhìn vào khuôn viên, thấy các công trình nằm gần nhau và những chùm kukuri-zaru trở thành điểm nhấn. Khoảng cách gần khiến từng chi tiết dễ hiện ra: dây treo, nếp vải, nét bút và những sắc màu đặt cạnh nhau.
Cần phân biệt Yasaka Koshindo với đền Yasaka. Hai nơi cùng có chữ Yasaka trong tên nhưng là những điểm tham quan riêng. Khi tìm đường, hãy lưu đủ tên ngôi chùa hoặc chữ Nhật 八坂庚申堂.
Koshin và hình tượng những chú khỉ
Đối tượng thờ chính của chùa là Shomen Kongo, còn được gọi theo âm Hán Việt là Thanh Diện Kim Cang. Yasaka Koshindo gắn với tín ngưỡng Koshin, liên quan đến ngày Canh Thân trong chu kỳ can chi, lặp lại sau mỗi 60 ngày.
Theo quan niệm dân gian được lưu truyền từ Đạo giáo, vào đêm ấy ba con trùng mang tên sanshi có thể rời cơ thể người đang ngủ để lên trời báo lỗi lầm của họ. Tục thức qua đêm Koshin bắt nguồn từ niềm tin ấy; tại Nhật Bản, qua thời gian nó kết hợp với Phật giáo và các phong tục địa phương.
Vì vậy, hình tượng khỉ xuất hiện ở đây trong một câu chuyện tín ngưỡng rộng hơn. Bên cạnh kukuri-zaru còn có ba chú khỉ che mắt, che tai và che miệng, quen thuộc qua cách nói “không thấy điều xấu, không nghe điều xấu, không nói điều xấu”. Ngày khởi dựng chính xác của chùa chưa được xác định rõ theo giới thiệu của Kyoto Tourism Navi; những tích xưa nên được hiểu trong bối cảnh truyền thừa tôn giáo.
Nếu muốn tìm hiểu thêm phần lịch sử và ý nghĩa, bạn có thể đọc giới thiệu của cơ quan du lịch Kyoto. Bài cẩm nang này giúp nối những hình ảnh dễ thấy với câu chuyện đằng sau chúng.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Yasaka Koshindo
Kukuri-zaru: sắc màu mang một lời nhắc
Nhìn thoáng qua, kukuri-zaru giống những túi vải tròn. Nhưng hình dáng ấy diễn tả một chú khỉ có tay chân được buộc lại. Trong cách giải thích của tín ngưỡng tại đây, con khỉ tượng trưng cho tâm trí dễ chạy theo ham muốn; việc buộc lại mang ý nghĩa tự nhắc mình biết tiết chế.
Người đến lễ gửi điều ước vào kukuri-zaru, đồng thời nhắc bản thân từ bỏ hoặc kiềm lại một ham muốn. Đó là một niềm tin và thực hành tôn giáo được truyền lại ở chùa. Ý nghĩa của nó nằm ở lời nguyện cùng sự tự răn mình, chứ không chỉ ở màu vải mà mỗi người chọn.
Những nét chữ làm các chùm vải bớt giống một mảng trang trí đồng loạt. Từng chiếc có hình dáng hơi khác, treo ở một vị trí khác, mang điều gửi gắm của một người khác. Hiểu câu chuyện ấy, khung cảnh nhiều màu trước mắt cũng trở nên gần gũi hơn.
Ghé thăm một nơi đang được thờ phụng
Sân chùa nhỏ nên một nhóm dừng lâu ở cùng vị trí có thể che mất lối vào điện. Nếu muốn chụp ảnh ở khu vực được phép, hãy chờ người hành lễ xong, chụp gọn rồi nhường chỗ. Tránh chụp sát khuôn mặt người khác hoặc đọc, ghi lại cận cảnh những lời nguyện riêng tư.
Không kéo, tháo hay sắp lại kukuri-zaru để có góc hình đẹp hơn. Những vật đang treo là đồ dâng cúng của người đến lễ. Nếu muốn tự gửi một lời nguyện, hãy hỏi người phụ trách về cách nhận và dâng kukuri-zaru; khoản dâng cúng cần tính riêng với việc ghé khuôn viên.
Ocean gợi ý dành khoảng 20–30 phút cho một lượt ghé, ngắm cảnh và tìm hiểu ý nghĩa. Đây là thời lượng biên tập để lên lịch. Nếu tham gia hành lễ hoặc đến khi đông người, bạn có thể cần thêm thời gian. Một khoảng dừng ngắn nhưng không vội sẽ hợp với quy mô nơi này hơn lịch trình dồn dập chỉ để chụp ảnh.
Đường đến Yasaka Koshindo
Địa chỉ: 390 Kinencho, Higashiyama-ku, Kyoto. Tên Nhật để tìm bản đồ là 金剛寺（八坂庚申堂）.
- Trạm Higashiyama Yasui: Kyoto Tourism Navi hướng dẫn đi bộ khoảng 4 phút.
- Ga Gion-Shijo, tuyến Keihan: đi bộ khoảng 15 phút theo nguồn này.
- Trạm Kiyomizumichi: JR Central gợi ý đi bộ khoảng 7 phút.
Nếu đang ở Hokanji, có thể nối hai điểm trong cùng đoạn dạo quanh tháp Yasaka. Không cần quay lại ga để đổi phương tiện cho từng địa chỉ gần nhau. Thời gian đi thực tế vẫn phụ thuộc lối bạn chọn và lượng người trên đường.
JR Central giới thiệu khuôn viên tham quan không thu phí. Các vật phẩm và hoạt động dâng cúng có hướng dẫn riêng; để chuẩn bị cho chuyến đi cụ thể, bạn có thể xem thông tin điểm đến của JR Central.
Đi tiếp giữa tháp, phố dốc và vườn chùa
Từ Yasaka Koshindo, điểm nối tự nhiên nhất là tháp Yasaka của chùa Hokanji. Một bên là sắc vải nhỏ gần tầm mắt, một bên là ngọn tháp gỗ vươn lên giữa phố. Hai điểm nằm gần nhau nhưng đem lại những hình ảnh rất khác.
Ocean gợi ý ghép tiếp theo sở thích:
- Thích cảnh phố: Yasaka Koshindo → khu Hokanji → Ninenzaka và Sannenzaka. Chọn thêm chỗ ăn hoặc nghỉ chân thay vì cố ghé thật nhiều cổng chùa.
- Thích vườn và lịch sử: ghé Yasaka Koshindo và Hokanji, rồi dành phần thời gian dài hơn cho Kodaiji. Khi lên lịch, tính riêng lượt tham quan bên trong chùa.
Đây là những gợi ý của Ocean để sắp xếp tuyến, không phải một chương trình bắt buộc. Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, nên để lại khoảng nghỉ giữa những đoạn dốc.
Sắc màu là điều dễ mang về trong một bức ảnh. Còn câu chuyện kukuri-zaru giữ lại một điều giản dị hơn: trước khi gửi gắm mong muốn, người đến đây cũng tự hỏi mình có thể bớt đi điều gì. Chính ý nghĩa ấy làm ngôi chùa nhỏ có nét riêng giữa bao điểm dừng của Higashiyama.
Yasaka Koshindo dễ ghép với tháp Yasaka trong buổi đi bộ Higashiyama. Khi sắp lịch Kyoto cho chuyến từ Việt Nam, bạn có thể chuẩn bị hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Yasaka Koshindo có phải đền Yasaka không?
Không. Yasaka Koshindo là chùa Kongoji ở Kinencho, gần tháp Yasaka. Đền Yasaka là một điểm khác trong khu Gion.
Những túi vải nhiều màu có ý nghĩa gì?
Chúng được gọi là kukuri-zaru, tượng trưng cho khỉ bị buộc tay chân. Trong tín ngưỡng ở đây, hình ảnh ấy nhắc người cầu nguyện biết tiết chế ham muốn.
Có cần dành cả buổi cho Yasaka Koshindo không?
Ocean gợi ý khoảng 20–30 phút cho một lượt ghé, chưa tính tham gia hành lễ hoặc chờ khi đông người. Có thể nối với Hokanji và các phố dốc gần đó.
Có thể chạm hoặc sắp lại những túi vải để chụp ảnh không?
Không. Hãy giữ nguyên đồ dâng cúng, tuân thủ hướng dẫn tại chỗ và nhường không gian cho người hành lễ.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
