Ở Sokujoin, điều đặc biệt nằm ở cách những pho tượng hiện diện bên nhau. Đức A Di Đà ngồi giữa 25 vị Bồ Tát; nhiều vị cầm nhạc cụ, gợi hình ảnh một đoàn nghinh đón trong tín ngưỡng Tịnh độ. Phía sau mái chính điện giản dị là cả một cách người xưa hình dung về sự an lành và một cuộc đón đưa không cô độc.
Một đức Phật, 25 vị Bồ Tát và câu chuyện chung
Sokujoin — 即成院 là một ngôi chùa thuộc quần thể Sennyuji, nằm gần cổng ngoài của quần thể ở quận Higashiyama, Kyoto. Điểm làm nên tên tuổi nơi này là bộ tượng A Di Đà cùng25 vị Bồ Tát được gìn giữ trong chính điện. Nếu tính cả tượng A Di Đà, bộ tượng gồm 26 pho, không phải 25.
Trong tín ngưỡng Tịnh độ, hình ảnh này diễn tả đức Phật cùng các vị Bồ Tát đến đón người được dẫn về cõi Cực Lạc. Với người chưa quen nghệ thuật Phật giáo, biết ý nghĩa ấy sẽ giúp hiểu vì sao các tượng được đặt thành một đoàn, thay vì xem từng pho như những tác phẩm hoàn toàn riêng lẻ.
Chùa dùng tên gọi Gense Gokuraku Jodo khi nói về không gian thờ, có thể hiểu là hình ảnh Cực Lạc hiện diện giữa cõi đời. Đây là cách diễn đạt trong tín ngưỡng và giới thiệu của chùa, không phải lời hứa về điều sẽ xảy ra với mỗi người đến lễ.
Từ Fushimi đến một góc chùa ở Higashiyama
Câu chuyện Sokujoin bắt đầu từ khu Fushimi, chứ không phải tại vị trí hiện nay. Biển giới thiệu lịch sử của thành phố Kyoto dẫn truyền thống ngôi chùa về Komyoin, được cho là do nhà sư Genshin lập vào năm 992. Về sau, Tachibana Toshitsuna, người con của Fujiwara no Yorimichi, gắn ngôi chùa với khu sơn trang của mình.
Qua những lần dời chuyển và biến động, Sokujoin được tái lập tại nơi hiện nay vào năm 1902, theo giới thiệu chính thức của Sennyuji. Bởi vậy, niên đại của bộ tượng và niên đại công trình đang che chở chúng không phải là một.
Nhìn từ sân, chính điện có mái ngói trải rộng, hiên gỗ và những bậc thềm thấp. Cảnh bên ngoài khá giản dị so với câu chuyện dài của các tác phẩm bên trong. Sokujoin là một ví dụ về cách di sản Kyoto được gìn giữ qua cả những lần thay đổi địa điểm, không chỉ bằng việc giữ nguyên một tòa nhà.
Nasu no Yoichi và câu chuyện về một mũi tên
Sokujoin còn gắn với Nasu no Yoichi, võ sĩ nổi tiếng với tài bắn cung trong câu chuyện trận Yashima năm 1185. Ông được kể là đã bắn trúng chiếc quạt đặt trên thuyền đối phương. Trong khuôn viên có một tháp đá được truyền là nơi tưởng niệm hoặc ngôi mộ của Yoichi.
Chuyện ông đến lễ, hồi phục sau bệnh và sau đó chọn đời sống tu hành được lưu truyền trong lịch sử tín ngưỡng của chùa. Biển lịch sử thành phố Kyoto cũng giới thiệu phần này dưới dạng truyền thuyết. Vì vậy, nên đọc như câu chuyện người dân gìn giữ về một nhân vật, không coi đó là bằng chứng chữa bệnh hoặc xác nhận khảo cổ về ngôi mộ.
Từ hình ảnh chiếc quạt làm bia, lời cầu nguyện “đạt điều mong muốn” trở thành một nét riêng của Sokujoin. Đối với khách ghé thăm để tìm hiểu văn hóa, câu chuyện ấy cho thấy một võ sĩ có thể bước từ lịch sử và văn học vào đời sống tín ngưỡng như thế nào.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Sokujoin
Vì sao bộ tượng được ví như một dàn nhạc?
Nhiều vị Bồ Tát trong bộ tượng mang theo nhạc cụ. Chi tiết ấy khiến chùa gọi đây là một “dàn nhạc của các vị Phật”: niềm vui của cuộc nghinh đón được thể hiện bằng dáng tượng và những vật cầm trên tay. Chỉ từ một chi tiết nhỏ, câu chuyện tôn giáo vốn có vẻ xa lạ trở nên dễ hình dung hơn.
Bộ tượng thuộc thời Heian và được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng của Nhật Bản. Giá trị của nơi này vì thế nằm ở cả nghệ thuật điêu khắc lẫn cách nhiều tác phẩm cùng kể một câu chuyện. Khi tìm hiểu trước chuyến đi, có thể xem phần giới thiệu bộ tượng trên website Sokujoin để nhận biết các hình tượng.
Khu thờ sâu bên trong và khu khách được phép tham quan là những phạm vi khác nhau. Không nên hiểu “chùa có bộ tượng” thành việc luôn được đi sát từng pho hoặc chụp ảnh tự do. Đọc đúng hướng dẫn tham quan sẽ giúp bạn chọn cách ghé phù hợp với điều mình muốn tìm hiểu.
Khi cuộc nghinh đón được kể bằng một lễ rước
Nijugo Bosatsu Oneri Kuyo là nghi lễ gắn với 25 vị Bồ Tát của Sokujoin. Theo cách tổ chức được giới thiệu bởi cơ quan du lịch Kyoto, chính điện tượng trưng cho Cực Lạc, còn điện Jizo tượng trưng cho cõi đời; những người trong trang phục Bồ Tát đi qua cây cầu được dựng giữa hai nơi, tái hiện cuộc nghinh đón.
Nghi lễ thường gắn với Chủ nhật thứ ba của tháng 10. Năm 2025, nghi lễ được đăng ký là Di sản văn hóa dân gian phi vật thể của thành phố Kyoto. Đây là sinh hoạt tôn giáo có lịch riêng, không phải một chương trình biểu diễn diễn ra hằng ngày cho khách du lịch.
Nếu thời gian đi Nhật trùng tháng 10, bạn có thể tìm hiểu thêm giới thiệu lễ rước của chùa. Với một lượt ghé thông thường vào thời điểm khác, giá trị của Sokujoin vẫn nằm ở câu chuyện bộ tượng, lịch sử ngôi chùa và việc hiểu thêm tín ngưỡng Tịnh độ.
Đường đi, thời lượng và cách ghép buổi tham quan
Địa chỉ: 28 Sennyuji Yamanouchicho, Higashiyama-ku, Kyoto. Đơn vị đường sắt Keihan hướng dẫn đi bộ khoảng 15 phút từ ga Tofukuji. Từ điểm dừng xe buýt Sennyuji-michi, cơ quan du lịch Kyoto ghi khoảng 5 phút; bạn có thể dự trù 5–10 phút tùy lối đi và tốc độ.
Ocean gợi ý khoảng 30–45 phút cho một lượt ghé tìm hiểu cơ bản, chưa tính chương trình tham quan đặc biệt hoặc nghi lễ. Các khu ngoài, phần giữa chính điện và nội điện có quy định tiếp cận riêng; đừng mặc định mọi khu đều có trong cùng một lượt tham quan. Thông tin về hình thức tham quan được chùa trình bày tại trang hướng dẫn tham quan đặc biệt.
Từ đây, chùa Kaikoji với pho Thích Ca lớn là một điểm gần để nối tiếp chủ đề điêu khắc. Nếu muốn tìm hiểu quần thể rộng hơn, đọc cẩm nang Sennyuji; còn vườn và trà thất ở Raigoin phù hợp cho phần còn lại của buổi. Chọn hai hoặc ba nơi theo sở thích sẽ dễ dành thời gian cho từng điểm hơn một danh sách quá dài.
Gần trong quần thể Sennyuji, chùa Hoonin giới thiệu hình tượng Quán Âm mang sợi dây cứu độ và hoạt động vẽ theo hình Phật. Đọc cùng bài Sokujoin sẽ có thêm một góc nhìn về cách hình tượng Phật giáo đi vào nghệ thuật và sinh hoạt tại chùa.
Muốn gặp lễ rước Sokujoin, hãy chọn ngày sự kiện trước rồi ghép các điểm Sennyuji. Khi lên chuyến Nhật từ Việt Nam, nên chuẩn bị hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản cùng kế hoạch ấy.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Sokujoin có 25 hay 26 pho tượng?
Bộ tượng gồm một tượng A Di Đà và 25 vị Bồ Tát, tổng cộng 26 pho. Con số 25 chỉ nhóm Bồ Tát.
Vì sao có tên gọi dàn nhạc của các vị Phật?
Nhiều tượng Bồ Tát mang nhạc cụ, gợi niềm vui của cuộc nghinh đón trong tín ngưỡng Tịnh độ. Đây là cách chùa mô tả bộ tượng.
Có thể tự do vào sát toàn bộ tượng không?
Không nên mặc định như vậy. Chùa phân biệt khu ngoài, khu giữa dành cho hình thức tham quan đặc biệt và nội điện. Cần theo đúng hướng dẫn về phạm vi tiếp cận và chụp ảnh.
Lễ rước 25 vị Bồ Tát diễn ra hằng ngày không?
Không. Đây là nghi lễ có lịch riêng, thường gắn với Chủ nhật thứ ba tháng 10, khác một lượt tham quan thông thường.
Nên ghép Sokujoin với điểm nào gần đó?
Có thể ghép Kaikoji để tìm hiểu thêm điêu khắc, Sennyuji để biết về quần thể hoặc Raigoin nếu thích cảnh vườn. Ocean gợi ý 30–45 phút cho lượt ghé Sokujoin cơ bản.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
