Cát trắng trải trước mái gỗ sẫm, phía sau là những tán cây ôm lấy sườn núi. Ginkakuji hiện ra bằng những màu sắc giản dị như thế. Đi thêm một đoạn, cảnh vườn đổi sang rêu xanh, rễ cây và lối dạo cao hơn, nơi có thể nhìn lại mái chùa từ xa. Một buổi ghé chùa Bạc vì vậy đáng dành thời gian cho cả công trình nổi tiếng lẫn những khoảng vườn bao quanh nó.
Chùa Bạc, Jishoji và biệt thự của Ashikaga Yoshimasa
Ginkakuji / 銀閣寺 là tên quen thuộc của Jishoji / 慈照寺, ngôi chùa thuộc nhánh Shokokuji của Thiền phái Rinzai tại Kyoto. “Chùa Bạc” là cách gọi theo tên Ginkaku, tòa gác nổi tiếng trong khuôn viên. Công trình vẫn mang màu gỗ, chưa từng được phủ bạc.
Câu chuyện bắt đầu từ Ashikaga Yoshimasa, vị tướng quân thứ tám của Mạc phủ Muromachi. Năm 1482, ông khởi dựng biệt thự Higashiyama tại đây. Sau khi Yoshimasa mất năm 1490, nơi ở được chuyển thành chùa Thiền theo di nguyện của ông.
Theo giới thiệu của chùa, tên Ginkakuji được dùng vào thời Edo, đặt trong sự đối sánh với Kinkakuji, chùa Vàng. Biết điều ấy, bạn có thể đến với đúng hình dung: một tòa gác gỗ giữa vườn, đẹp ở đường nét và sự hài hòa cùng cây, đá, nước.
Di sản Yoshimasa để lại còn gắn với văn hóa Higashiyama, nơi kiến trúc, nghệ thuật vườn và thú thưởng trà có ảnh hưởng lâu dài. Ginkakuji là một địa chỉ để bắt đầu tìm hiểu câu chuyện ấy qua những công trình cụ thể.
Togudo và căn phòng nhỏ có ảnh hưởng lớn
Bên cạnh Ginkaku, Togudo là công trình còn lại từ biệt thự của Yoshimasa và cũng được công nhận là Quốc bảo. Nơi này gắn với cả việc thờ Phật lẫn sinh hoạt của chủ nhân, cho thấy một mặt gần gũi hơn của quần thể từng là nơi ở.
Trong Togudo có căn phòng Dojinsai, rộng bốn chiếu rưỡi, từng là phòng đọc của Yoshimasa. Tài liệu của Cơ quan Du lịch Nhật Bản giới thiệu những đặc điểm như bàn viết gắn liền kiến trúc, kệ lệch tầng, nền tatami và cửa giấy đón sáng. Căn phòng là một dấu mốc quan trọng của kiểu nhà shoin-zukuri, có ảnh hưởng tới kiến trúc và phòng trà về sau.
Điều đáng nhớ là những chi tiết rất đời thường: một chỗ đọc sách, nơi bày đồ quý, ánh sáng và cảnh vườn ngoài cửa. Từ một không gian nhỏ, có thể hiểu thêm thú thưởng thức tinh tế gắn với Higashiyama.
Việc tìm hiểu nội thất Togudo cần xem theo hình thức tham quan riêng do chùa giới thiệu. Nếu phần này là mối quan tâm chính, bạn nên đọc hướng dẫn về các công trình của Ginkakuji khi sắp lịch, tách khỏi lượt dạo vườn thông thường.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Bạc Ginkakuji
Tòa gác gỗ hai tầng giữa vườn
Tòa gác thường được gọi là Ginkaku có tên chính thức Kannonden, điện thờ Quan Âm. Đây là một Quốc bảo của Nhật Bản. Hồ sơ di sản ghi công trình thuộc năm 1489, với tầng dưới mang dáng dấp nhà ở, tầng trên theo kiến trúc thờ tự.
Trong ảnh đầu bài, phần gỗ sẫm nằm giữa những tán thông, bên dưới là các mảng tường sáng. Hai tầng mái xòe vừa phải, còn trên đỉnh có hình phượng hoàng. Từ ngoài vườn, các chi tiết ấy hiện ra rõ hơn khi bạn có một khoảng lùi, thay vì chỉ đứng sát công trình.
Cảnh quanh gác cũng góp phần làm nên vẻ đẹp: cát ở phía trước, cây ở hai bên, nền xanh phía sau. Khi theo đường dạo, có lúc bạn thấy cả tòa nhà, có lúc một phần mái khuất sau cây. Cùng một công trình nhưng những góc nhìn ấy để lại cảm giác khác nhau.
Phần bên trong Kannonden không thuộc tuyến vào xem thông thường. Bạn có thể thưởng thức kiến trúc từ các lối dành cho khách trong khu vườn, đồng thời dành sự chú ý cho cách công trình đứng giữa cảnh quan.
Ginshadan và Kogetsudai: hai hình dáng dễ nhớ của vườn cát
Khoảng cát trắng Ginshadan và khối cát hình nón cụt Kogetsudai là những nét rất dễ nhận ra ở Ginkakuji. Một bên trải rộng với những đường gợn đều, một bên vươn lên thành khối gọn, mặt trên phẳng. Đặt cạnh mái gỗ và cây xanh, chúng khiến khu vườn có vẻ sáng, thoáng hơn.
Có những cách kể liên hệ Ginshadan với ánh trăng và Kogetsudai với việc ngắm trăng. Chính chùa lưu ý rằng các giải thích dân gian ấy chưa có đủ bằng chứng để gắn chắc với thời Muromachi. Bạn có thể xem chúng như những gợi mở giàu hình ảnh, trong khi thưởng thức hình dáng thực của cát trước mắt.
Ảnh trong bài ghi rõ những đường gợn thấp chạy qua nền cát. Nhìn từ một bên, khoảng cách giữa các đường và độ cao của mép cát trở nên dễ thấy. Tán cây phía sau lại mềm, không đều, làm cảnh vườn có sự cân bằng thú vị giữa phần được sửa sang tỉ mỉ và vẻ tự nhiên của cây.
Cát là một phần cảnh quan được chăm sóc, không phải lối đi. Chỉ đứng trên tuyến tham quan cũng đã có nhiều góc nhìn; giữ đúng ranh giới giúp những đường cát được nguyên vẹn cho người tới sau.
Rời vườn cát, bước vào màu xanh của rêu
Sau khoảng cát sáng là một vẻ khác của Ginkakuji: cây, đá và rêu bao quanh đường dạo. Những mảng xanh thấp lan dưới gốc, phủ lên chỗ đất dốc và làm mềm đường viền quanh đá. Trong ảnh, rễ cây nổi rõ giữa nền rêu; nắng chạm xuống khiến cùng một màu xanh có nhiều sắc độ.
Phần vườn có hồ và những lối lên cao hơn. Từ một số điểm nhìn, mái gác nằm thấp hơn giữa cây, giúp người xem hình dung rõ hơn quần thể ở dưới chân núi. Nếu thuận tiện đi bậc, đây là phần đáng dành thêm thời gian sau khi ngắm gác và vườn cát.
Người không tiện đi lên có thể chọn các phần phù hợp của tuyến vườn. Chùa hướng dẫn khách dùng xe lăn xem bản đồ khuôn viên, vì một số điểm ngắm cảnh có điều kiện tiếp cận khác. Với gia đình, hãy thống nhất một vòng vừa sức thay vì cố theo mọi đoạn dốc.
Gỗ, cát và cây khiến Ginkakuji có nhiều điều để xem quanh năm. Những tháng xanh lá đem lại cảm giác tươi mát, mùa thu bổ sung sắc ấm vào các tán cây. Bạn có thể chọn mùa mình thích, còn vẻ hấp dẫn của những công trình và khu vườn vẫn là lý do chính để ghé.
Đến Ginkakuji và dành bao lâu cho chùa?
Chùa nằm tại 2 Ginkakuji-cho, Sakyo-ku, Kyoto. Các trạm xe buýt Ginkakuji-michi và Ginkakuji-mae là những mốc đến khu vực được chùa giới thiệu. Từ trạm cần tính thêm đoạn đi bộ theo lối dẫn tới cổng, nên hãy xem đúng điểm xuống cho phương án của mình.
Từ ga Kyoto, hướng dẫn thành phố gợi ý đi tàu điện ngầm Karasuma tới Imadegawa, sau đó nối xe buýt về phía Ginkakuji-michi. Bạn có thể dùng bản hướng dẫn đến Ginkakuji và đường Triết học để đối chiếu theo nơi xuất phát.
Ocean gợi ý 60–90 phút cho một lượt có thời gian ngắm gác, vườn cát và đường dạo. Nếu thêm một phần tham quan nội thất riêng, nghỉ uống trà hoặc dạo phố trước cổng, hãy dành thêm thời gian ngoài khoảng ấy.
Giá vé và giờ nhận khách được chùa giới thiệu tại trang thông tin tham quan Ginkakuji. Khi chuẩn bị buổi đi, chọn giày thuận tiện cho đường vườn và để hành lý gọn. Như vậy, những đoạn lên xuống sẽ thoải mái hơn và bạn cũng có thể dừng ngắm cảnh lâu hơn.
Từ chùa Bạc, đi dọc đường Triết học về Eikando
Đây là gợi ý của Ocean, có thể điều chỉnh theo sức đi và số điểm bạn muốn xem kỹ.
- Dành phần đầu cho Ginkakuji: xem gác gỗ, vườn cát rồi chọn phần đường dạo phù hợp. Có thể nghỉ một lát ngoài khu chùa trước khi tiếp tục.
- Nối sang đường Triết học bên kênh: chọn quãng đi vừa sức, chừa thời gian ngắm cây và ghé quán. Lượt dạo này cần tính riêng với thời gian trong chùa.
- Nếu muốn có thêm một điểm chính: Eikando với vườn hồ và tượng Phật ngoảnh đầu nằm gần phía nam đường Triết học. Hãy giữ đủ thời gian để thưởng thức nơi này, thay vì tới cuối buổi rồi phải đi vội.
Nanzenji là một hướng khám phá tiếp trong khu đông Kyoto. Nếu đã ghé cả Ginkakuji và Eikando, bạn có thể dành Nanzenji cho buổi khác. Mỗi nơi đều có những chi tiết đáng ngắm lâu; chọn ít hơn đôi khi lại giúp nhớ rõ hơn điều mình vừa thấy.
Với một buổi ngắn, chỉ cần chùa Bạc và một đoạn ven kênh đã thành một kế hoạch trọn vẹn. Rời sân cát để đi dưới những tán cây, bạn sẽ có thời gian nhìn lại chuyến ghé vừa qua trong một khung cảnh khác.
Ginkakuji và đường Triết học hợp thành một buổi Kyoto có nhiều đi bộ. Khi đã chọn ngày chuyến Nhật, phần hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản giúp bạn biết cần chuẩn bị giấy tờ gì.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Chùa Bạc Ginkakuji có được phủ bạc không?
Không. Gác Ginkaku mang màu gỗ; tên gọi chùa Bạc không có nghĩa bề mặt công trình được phủ bạc.
Ginkakuji và Jishoji có phải cùng một nơi?
Có. Jishoji là tên chính thức, còn Ginkakuji là tên gọi quen thuộc của ngôi chùa ở quận Sakyo, Kyoto.
Nên dành bao lâu cho Ginkakuji?
Ocean gợi ý 60–90 phút để ngắm gác, vườn cát và dạo vườn. Các lượt tham quan nội thất riêng hoặc dừng ăn uống cần thêm thời gian.
Có thể ghép Ginkakuji với đường Triết học không?
Có. Đường Triết học ở gần khu chùa, phù hợp để dạo tiếp về phía nam. Nếu thêm Eikando, nên dành đủ thời gian và khoảng nghỉ cho cả buổi.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
