Một chiếc cầu nhỏ bắc sang đảo giữa hồ, mái chùa thấp thoáng sau cây, phía trên là ngọn tháp nép vào sườn núi: Eikando có nhiều vẻ đẹp để người ghé dừng chân. Nhưng câu chuyện dễ mang theo sau chuyến thăm lại nằm ở một pho tượng. Đức Phật A Di Đà ngoảnh đầu về phía sau, với dáng vẻ mà nhà chùa diễn giải như sự quan tâm dành cho những người còn chưa theo kịp. Từ hình ảnh ấy, buổi dạo qua vườn và các mái điện cũng có thêm điều để nhớ.
Eikando và Zenrinji, hai tên của cùng một ngôi chùa
Trên bản đồ, bạn có thể gặp tên Eikando, Eikan-do hoặc Zenrinji / 禅林寺. Chúng cùng chỉ ngôi chùa ở quận Sakyo, phía đông Kyoto, gần Nanzenji và phía nam đường Triết học. Biết các cách gọi này sẽ giúp bạn nhận ra điểm đến dù dùng bản đồ hay tài liệu tiếng Anh.
Niên biểu của chùa bắt đầu từ năm 853, khi nhà sư Shinjo có được khu đất để lập chùa. Năm 863, Thiên hoàng Seiwa ban tên Zenrinji. Eikando ngày nay là ngôi chùa đứng đầu nhánh Seizan Zenrinji của Tịnh độ tông Nhật Bản; nguồn gốc của chùa trước đó gắn với Phật giáo Chân Ngôn.
Qua nhiều thế kỷ và những lần dựng lại, khuôn viên có thêm các điện, hành lang và vườn. Bạn có thể dành một buổi ghé cho cả hai phần: tìm hiểu câu chuyện tín ngưỡng bên trong, rồi bước ra ngắm cảnh cây và hồ bên ngoài.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Eikando
Pho tượng ngoảnh lại và lời nhắc về lòng từ bi
Hình tượng nổi tiếng nhất ở Eikando là Mikaeri Amida, Phật A Di Đà ngoảnh đầu qua vai. Pho tượng cao khoảng 77 cm, được nhà chùa giới thiệu với niên đại cuối Heian đến đầu Kamakura, khoảng thế kỷ XII; tác giả chưa được xác định. Đây là tượng thờ chính và là Tài sản văn hóa quan trọng của Nhật Bản.
Theo truyền thuyết của chùa, năm 1082, khi nhà sư Eikan đang đi nhiễu niệm Phật, pho tượng bước xuống dẫn đường. Thấy ông sững lại, Đức Phật ngoảnh nhìn và gọi ông theo. Câu chuyện thuộc truyền thống tín ngưỡng; niên đại của tác phẩm được nghiên cứu và ghi nhận riêng.
Nhà chùa diễn giải dáng ngoảnh đầu như lòng từ bi dành cho người phía sau, để không ai bị bỏ lại. Một cử chỉ nhỏ mang ý nghĩa gần gũi, ngay cả với người lần đầu tìm hiểu Phật giáo Nhật Bản.
Qua những hành lang gỗ dưới mái chùa
Các công trình Eikando được nối bằng hành lang có mái che. Những hàng cột và sàn gỗ đưa khách từ phần nhà này sang phần nhà khác, trong khi cảnh cây vẫn hiện ra qua khoảng mở hai bên. Cách đi ấy cho buổi tham quan sự liền mạch, để kiến trúc và khu vườn luôn ở gần nhau.
Ảnh hành lang trong bài có những dải vải nhiều màu treo dọc hai phía. Sắc màu làm phần gỗ sẫm thêm nổi bật, còn mái phía trên khiến ánh sáng dịu xuống trên sàn. Đó là một vẻ khác của Eikando bên cạnh những tấm ảnh lá thu thường thấy.
Một công trình đáng biết tên là Garyuro, hành lang uốn theo sườn dốc, được niên biểu của chùa ghi mốc xây dựng năm 1504. Tùy tuyến tham quan, bạn có thể gặp những đoạn lên xuống và bậc thang; hãy chọn phần vừa sức, nhất là khi đi cùng người lớn tuổi.
Eikando cũng lưu giữ nhiều tác phẩm hội họa. Theo giới thiệu di sản của chùa, phần lớn bảo vật ngoài tượng Mikaeri Amida được ký thác tại các bảo tàng; một số được giới thiệu trong triển lãm mùa thu. Với tranh cửa trượt và các tác phẩm tại chỗ, hãy dành thời gian đọc chú thích để biết rõ mình đang ngắm gì.
Dạo quanh hồ Hojo, ngắm cây và bóng mái trên nước
Sau những gian thờ và hành lang, hồ Hojo mở ra một khoảng trời thoáng hơn. Giữa hồ có đảo nhỏ và ngôi đền, nối với bờ bằng cầu. Cây mọc quanh nước, mái nhà hiện sau tán lá, khiến quãng dạo vườn có nhiều góc để dừng chân.
Trong ảnh đầu bài, cầu đá dẫn sang đảo, một cổng torii đứng dưới cây và mặt nước giữ lại sắc lá. Có những chi tiết rất nhỏ, như mảng rêu bên bờ hoặc nhánh cây vươn ngang, chỉ hiện rõ khi mắt đã quen với toàn cảnh.
Eikando đặc biệt nổi tiếng vào mùa lá thu. Khi các tán phong đổi màu, sắc ấm trải quanh hồ và nổi trên nền gỗ tối. Những tháng cây xanh lại có vẻ tươi mát riêng, để hình dáng của cầu, mái và tháp dễ nhận ra hơn giữa màu lá. Người thích vườn và kiến trúc vẫn có lý do ghé dù không đến đúng mùa thu.
Nếu muốn ngắm cảnh chiếu sáng, bạn có thể tìm hiểu chương trình tham quan đêm của chùa khi lên lịch. Một buổi ban ngày hợp với việc xem công trình và các chi tiết trong vườn; cảnh đêm đem lại một cảm nhận khác về ánh sáng. Nên chọn theo điều bạn muốn thưởng thức, rồi xem hướng dẫn của chùa cho lượt ghé cụ thể.
Tháp Tahoto trên sườn núi
Nhìn lên khỏi những mái điện, bạn sẽ thấy Tahoto nằm cao giữa cây. Hai tầng mái và phần chóp tạo nên dáng tháp gọn, thanh thoát trên nền xanh. Niên biểu Eikando ghi công trình này được xây năm 1928, một dấu mốc muộn hơn nhiều so với lịch sử khởi lập của chùa.
Đường lên có các bậc dốc, đổi lại là góc nhìn từ trên cao về phía thành phố. Người thích ngắm cảnh có thể dành thêm thời gian cho phần này; nếu không tiện đi bậc, dáng tháp nhìn từ khu thấp vẫn là một nét đẹp của quần thể.
Ảnh bên dưới ghi lại tháp giữa những tán cây, với mái sẫm và dải vải màu phía trước. Từ vườn hồ nhìn lên rồi theo lối dạo tới gần, cùng một công trình sẽ cho bạn những ấn tượng khác nhau về khoảng cách và quy mô.
Đến Eikando và sắp xếp thời gian tham quan
Địa chỉ chùa là 48 Eikando-cho, Sakyo-ku, Kyoto. Từ ga Kyoto, bạn có thể đi tuyến tàu điện ngầm Karasuma tới Karasuma Oike, đổi sang tuyến Tozai để đến Keage. Theo hướng dẫn của chùa, từ Keage đi bộ khoảng 15 phút.
Nếu dùng xe buýt, trạm Nanzenji Eikando-michi là một mốc thuận tiện, cách chùa khoảng 3 phút đi bộ theo thông tin chính thức. Bạn có thể xem hướng đến Eikando rồi chọn phương án phù hợp nơi ở và các điểm định ghé trong ngày.
Ocean gợi ý khoảng 1–2 giờ cho vườn và các công trình, chưa tính đường đến. Người muốn xem kỹ hội họa hoặc lên khu tháp có thể dành lâu hơn. Với nhóm cần hạn chế bậc, nên ưu tiên các phần thuận tiện thay vì cố đi trọn mọi lối.
Thông tin vé, khung tham quan ban ngày và chương trình đêm được giới thiệu ở trang hướng dẫn của Eikando. Trong các gian thờ, hãy theo quy định chụp ảnh của chùa; ưu tiên ngắm tại chỗ và dành ảnh cho những khu vực được phép.
Một buổi phía đông Kyoto, ghé thêm đâu cho vừa?
Dưới đây là gợi ý của Ocean. Chọn Eikando cùng một điểm gần đó sẽ có nhiều thời gian thưởng cảnh hơn.
- Eikando và Nanzenji: từ vườn hồ và câu chuyện Mikaeri Amida, đi tiếp sang cổng Sanmon, vườn Hojo và cầu Suirokaku. Hai ngôi chùa có những công trình và truyền thống riêng, đủ để tạo thành một buổi khám phá phong phú.
- Eikando và Murin-an: dành phần đầu cho chùa, rồi chọn vườn Murin-an để ngắm cảnh núi và nghe dòng nước từ hồ Biwa. Hãy chừa khoảng nghỉ và xem cách đặt lượt của khu vườn khi sắp lịch.
- Nếu đặc biệt yêu vườn đá: đọc thêm Konchiin và vườn Hạc Rùa trước khi chọn. Có thể để nơi này cho buổi khác, để mỗi khu vườn đều có thời gian riêng.
Phía bắc Eikando là đường Triết học với lối dạo bên kênh, một lựa chọn nếu bạn muốn tiếp tục đi bộ. Còn nếu đã thấy đủ cho một buổi, chỉ Eikando và một khoảng nghỉ gần đó cũng là kế hoạch dễ chịu. Đôi khi điều nhớ nhất về một nơi là câu chuyện đã hiểu, hoặc góc vườn đã kịp ngắm lâu.
Nếu đến Eikando vì lá thu, hãy để ngày ngắm cảnh có chút linh hoạt. Khi chọn khoảng ngày Nhật từ Việt Nam, đừng quên phần hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Eikando và Zenrinji có phải hai chùa khác nhau không?
Không. Eikando và Zenrinji là các tên gọi của cùng ngôi chùa tại 48 Eikando-cho, quận Sakyo, Kyoto.
Không đi đúng mùa lá thu thì có nên ghé Eikando?
Có thể ghé vì vườn hồ, hành lang, kiến trúc và nghệ thuật Phật giáo. Mùa thu là nét nổi tiếng, còn những thời điểm khác có cảnh cây và ánh sáng riêng.
Nên dành bao lâu cho Eikando?
Ocean gợi ý khoảng 1–2 giờ, chưa tính đường đến. Nếu muốn xem kỹ tác phẩm hoặc lên khu tháp, bạn có thể dành thêm thời gian.
Có thể đi bộ từ ga nào?
Ga Keage trên tuyến tàu điện ngầm Tozai cách chùa khoảng 15 phút đi bộ theo hướng dẫn chính thức. Có thể chọn lối đến phù hợp với các điểm ghé khác trong ngày.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
