Những bậc đá nối nhau dưới tán cây, đưa mắt nhìn về chiếc cổng nhỏ ở cuối lối. Chorakuji nằm gần công viên Maruyama, nhưng đường lên chùa đã có một dáng vẻ riêng: tường đá, đèn dọc lối và mái ngói thấp giữa màu lá. Sau khoảng sân ấy là câu chuyện về một ngôi chùa lâu đời và một người phụ nữ từng đi qua biến cố lớn của lịch sử Nhật Bản.
Một lịch sử bắt đầu từ đầu thời Heian
Theo truyền thống được chùa giới thiệu, Chorakuji được lập năm 805, gắn với thiền sư Saicho và chỉ dụ của Thiên hoàng Kanmu. Ban đầu, chùa thuộc tông Tendai và là một biệt viện của Enryakuji trên núi Hiei. Về đầu thời Muromachi, dưới thời nhà sư Koku-a, chùa chuyển sang tông Ji.
Quy mô ngày nay không thể hiện hết khuôn viên xưa. Trang lịch sử của chùa cho biết đất chùa từng rộng, bao gồm phần lớn khu vực về sau trở thành công viên Maruyama. Qua những thay đổi về đất đai, rồi việc đưa một phần khuôn viên vào công viên ở đầu thời Minh Trị, ranh giới đã dần khác trước.
Chi tiết ấy giúp hiểu vì sao một ngôi chùa nằm khá khuất lại có quan hệ gần với khoảng công viên rộng bên ngoài. Khi đi từ Maruyama lên đây, bạn đang nối hai không gian từng có chung một phần câu chuyện. Có thể đọc thêm tại trang lịch sử của Chorakuji.
Kenreimonin và một cuộc đời sau biến cố
Chorakuji còn được biết đến qua Kenreimonin, tức Taira no Tokuko, mẹ của Thiên hoàng Antoku. Sau trận Dan-no-ura năm 1185, bà sống sót và trở về Kyoto. Cơ quan du lịch Kyoto ghi nhận đây là nơi bà xuống tóc xuất gia trong năm ấy.
Vì vậy, khi gặp tên Kenreimonin trên những bảng giới thiệu, đó không chỉ là một tên người được nhắc kèm lịch sử chùa. Câu chuyện đưa người đọc từ cuộc chiến giữa các dòng họ đến đoạn đời tu hành của một người phụ nữ mất đi những người thân gần gũi nhất.
Trong khuôn viên có tháp tưởng niệm Kenreimonin Gohatsuto, được chùa giới thiệu là nơi lưu giữ di tóc của bà. Nên phân biệt tháp tưởng niệm này với nơi an táng: không gọi mọi tháp liên quan đến một nhân vật là mộ của nhân vật ấy. Phần giới thiệu hiện vật và dấu tích của chùa giúp làm rõ sự khác biệt đó.
Nếu muốn tìm hiểu, bạn có thể bắt đầu từ các hạng mục tham quan do chùa giới thiệu. Những đồ vật và dấu tích gắn với một con người cụ thể thường khiến lịch sử trở nên dễ nhớ hơn các mốc năm đứng riêng.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Chorakuji
Từ công viên Maruyama lên cổng chùa
Chorakuji, viết bằng chữ Nhật là 長楽寺, nằm ở phía đông nam của công viên Maruyama, thuộc quận Higashiyama. Địa chỉ chính thức là 626 Maruyamacho, Higashiyama-ku, Kyoto. Đây là ngôi chùa ở khu Gion và Higashiyama; khi tìm bản đồ, nên kèm địa chỉ vì Nhật Bản có nhiều chùa trùng tên.
Ấn tượng đầu tiên đến từ đường vào. Các bậc đá chia lối đi thành từng đoạn, hai bên có cây và những chiếc đèn đặt nối nhau. Cổng chùa không đứng tách khỏi cảnh vật mà nằm giữa tường, mái ngói và tán lá. Càng đến gần, những chi tiết nhỏ như màu gỗ hay đường cong ở góc mái càng dễ thấy.
So với việc ghé nhanh nhiều cổng chùa trong cùng buổi, Chorakuji hợp với một lượt tham quan có thời gian ngắm cảnh và đọc câu chuyện của nơi này. Ocean gợi ý khoảng 45–60 phút cho phần ghé chùa; đây là thời lượng biên tập để lên lịch, chưa tính quãng đi từ ga hoặc thời gian ở công viên.
Vườn ao nhỏ và những tầng mái gỗ
Khu vườn của Chorakuji được chùa giới thiệu là gắn với Soami, nhân vật nổi tiếng trong nghệ thuật thời Muromachi. Theo truyền tụng tại chùa, khu vườn có liên hệ với quá trình hình thành ý tưởng cho vườn Ginkakuji. Đây là câu chuyện được truyền lại, không nên diễn đạt như một kết luận tuyệt đối về tác giả và niên đại.
Điểm đáng chú ý là cách vườn dùng cảnh sườn núi phía sau. Theo mô tả của chùa, nước từ sườn núi được đưa xuống tạo thành ao; địa hình và cây cối xung quanh góp vào cảnh vườn. Vì thế, phần đất nhỏ phía trước không có cảm giác bị tách rời khỏi màu xanh bên ngoài.
Các công trình cũng đã trải qua sửa chữa, mất mát và thay đổi. Không nên mặc định những mái chùa đang thấy đều còn nguyên từ năm khởi dựng 805. Giá trị của một nơi lâu đời còn nằm ở quá trình được gìn giữ, dựng lại và tiếp tục sử dụng qua nhiều thế hệ.
Nhìn từ phía trước điện, những lớp mái ngói và kết cấu gỗ hiện khá rõ. Cây cối ở gần làm đường nét công trình bớt nặng nề. Nếu thích chụp kiến trúc, có thể chọn cả góc rộng cho thấy mái cùng tán lá, thay vì chỉ chụp bảng tên hoặc một chi tiết đơn lẻ.
Đường đi, chi phí và những điều nên chuẩn bị
Trang hướng dẫn chính thức lấy đền Yasaka và công viên Maruyama làm mốc để đi bộ đến chùa:
- Từ ga Gion-Shijo, tuyến Keihan: khoảng 20 phút đi bộ qua Yasaka và Maruyama theo hướng dẫn của chùa.
- Từ ga Kyoto-Kawaramachi, tuyến Hankyu: khoảng 23 phút đi bộ, theo đường Shijo về phía đông.
- Từ trạm xe buýt Gion: khoảng 10 phút đi bộ tới phía đông nam công viên Maruyama.
Đây là thời gian tham khảo, chưa tính các lần dừng giữa đường. Địa chỉ và sơ đồ có tại trang đường đi của Chorakuji. Các đơn vị du lịch có thể tính quãng đi bộ khác nhau tùy điểm bắt đầu; cẩm nang này dùng mốc của chùa để khách dễ đối chiếu.
Chorakuji có thu phí tham quan, tách biệt với việc dạo công viên Maruyama. Mức phí của đợt trưng bày riêng có thể khác lượt tham quan thông thường; xem trang chính thức khi chuẩn bị ngân sách. Cẩm nang không dùng lại các mức phí cũ từ những trang giới thiệu chưa đồng bộ.
Lối vào có bậc đá. Người đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi nên tính thêm thời gian, chọn giày đế bám và tránh mang hành lý cồng kềnh. Nếu cần lối tiếp cận dành cho xe lăn, hãy hỏi chùa trước; không nên mặc định tuyến bậc đá phù hợp. Khi vào nơi thờ phụng, theo biển hướng dẫn về chụp ảnh và giữ yên lặng trong điện.
Ghép cùng Maruyama, Yasaka hay Chionin
Một tuyến ngắn theo gợi ý Ocean là đền Yasaka → công viên Maruyama → Chorakuji. Hai điểm đầu giúp bạn đi qua không gian rộng và nhiều hoạt động hơn, trước khi dành thời gian cho đoạn bậc đá cùng lịch sử ngôi chùa. Có thể để khoảng 2–3 giờ cho cả tuyến, tùy thời gian nghỉ và mức độ tìm hiểu.
Nếu đã đọc bài công viên Maruyama, Chorakuji là một hướng đi tiếp phù hợp ở phía đông nam. Còn đền Yasaka tạo mốc trở về phố Shijo và khu ga.
Chionin là lựa chọn khác ở gần công viên nếu bạn muốn dành thêm thời gian cho kiến trúc và Phật giáo. Nên tính lượt tham quan ấy riêng, thay vì coi mọi ngôi chùa quanh Maruyama đều có thể ghé trong vài phút. Với lịch ngắn, chọn một ngôi chùa để tìm hiểu kỹ sẽ dễ giữ lại câu chuyện của nơi ấy hơn.
Chorakuji có thể nối sau Maruyama trong cùng ngày Kyoto, nhưng nên chừa sức cho đoạn lên. Khi chuẩn bị sang Nhật từ Việt Nam, bạn có thể xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Chùa Chorakuji nằm ở đâu trong Kyoto?
Chùa nằm ở phía đông nam công viên Maruyama, địa chỉ 626 Maruyamacho, Higashiyama-ku, Kyoto. Khi tìm bản đồ nên dùng cả tên 長楽寺 và địa chỉ để tránh nhầm chùa trùng tên.
Chorakuji có liên quan gì đến Kenreimonin?
Cơ quan du lịch Kyoto ghi nhận Kenreimonin, mẹ Thiên hoàng Antoku, xuống tóc xuất gia tại đây năm 1185. Chùa có tháp tưởng niệm được giới thiệu là lưu giữ di tóc của bà.
Vườn Chorakuji có phải do Soami làm không?
Trang chính thức giới thiệu khu vườn theo truyền tụng gắn với Soami và vườn Ginkakuji. Nên hiểu đây là thông tin truyền thừa tại chùa, không khẳng định tuyệt đối về tác giả.
Cần dành bao lâu để ghé Chorakuji?
Ocean gợi ý 45–60 phút cho phần tham quan chùa, chưa tính quãng đi từ ga. Nếu ghép Yasaka và Maruyama, có thể dành khoảng 2–3 giờ cho tuyến đi bộ theo sở thích.
Lối đi có bậc và có mất phí không?
Lối lên chùa có bậc đá và chùa có thu phí tham quan. Xem mức phí trên trang chính thức; nếu cần xe lăn hoặc hỗ trợ tiếp cận, nên trao đổi trước với chùa.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
