Cổng Niomon đỏ hiện ra sau những nhánh thông, phía trước là bậc đá và một lối đi hẹp ở giữa. Qua khoảng cửa ấy, mái chính điện đã thấp thoáng ở bên trong. Hotoji nằm ở Fukakusa, phía nam núi Inari, với những công trình đủ khác nhau để một vòng sân chùa có nhiều điều đáng dừng lại: cổng son, chính điện mái rộng và một tháp tahoto nhỏ bằng gỗ sẫm.
Từ Gokurakuji đến Hotoji
Tiền thân của Hotoji là Gokurakuji, ngôi chùa gắn với gia đình Fujiwara từ thời Heian. Theo câu chuyện được thành phố Kyoto giới thiệu, Fujiwara no Mototsune khởi nguyện xây chùa, còn con trai là Tokihira tiếp tục hoàn thành.
Về sau, trụ trì Ryokei quy y với Nichizo, vị tăng truyền bá giáo lý Nhật Liên tại Kyoto; chùa chuyển sang tông Nhật Liên. Tên Hotoji gắn với một tháp đá khắc lời đề kinh của Nichizo được thờ tại nơi tưởng niệm ông.
Lịch sử ấy lâu hơn tuổi của từng tòa nhà đang thấy. Chính điện, cổng ngoài và tháp được dựng ở những giai đoạn khác nhau, nên một chuyến ghé Hotoji cũng là dịp nhìn các kiểu kiến trúc cùng hiện diện trong một khuôn viên.
Những hoạt động và trải nghiệm tại Chùa Hotoji
Từ cổng ngoài đến cổng Niomon
Hotoji — 宝塔寺, cũng viết là 寶塔寺 là chùa thuộc tông Nhật Liên tại Fukakusa, quận Fushimi. Lối vào đi qua cổng ngoài somon, rồi theo đường có các chùa nhánh ở hai bên, trước khi đến Niomon, cổng thờ các vị hộ pháp.
Cổng ngoài và Niomon là hai công trình khác nhau. Somon có dạng shikyakumon, một kiểu cổng với bốn cột chống phụ, và được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng. Niomon trong ảnh đầu bài có hai tầng, cột và lan can đỏ, mái ngói xám, nằm sau các bậc đá.
Qua cổng đỏ, tầm nhìn mở vào sân trước chính điện. Từ một khoảng cửa khá hẹp đến mái chùa trải rộng phía trước, cảnh vật thay đổi tự nhiên theo bước đi, không cần ghé nhiều địa chỉ mới có thêm điều để ngắm.
Chính điện với mái ngói rộng từ năm 1608
Hồ sơ của Cơ quan Văn hóa Nhật Bản ghi chính điện hondo được xây năm 1608. Đây là một chính điện Nhật Liên có niên đại xác định rõ, được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng.
Trong ảnh, mái ngói lớn phủ trên hàng cột gỗ và những mảng tường trắng. Phía trước có hiên chạy dọc, còn phần mái đua tạo bóng sâu xuống cửa. So với màu đỏ của Niomon, chính điện mang vẻ trầm hơn, chủ yếu từ gỗ, ngói và những chi tiết trắng dưới mái.
Bài viết gợi ý tìm hiểu công trình từ bên ngoài. Việc vào bên trong hoặc xem tượng thờ cần theo hướng dẫn của chùa, không mặc định là một phần luôn có trong chuyến đi. Khi có người hành lễ, nên giữ khoảng cách, không đứng chắn lối lên hiên để chụp ảnh.
Tháp tahoto giữa cây xanh
Tháp tahoto là nét nổi bật khác của Hotoji. Dạng tháp này có phần dưới vuông, phần thân phía trên tròn, cùng hai lớp mái và một trụ trang trí vươn lên ở đỉnh. Nó khác với hình tháp năm tầng thường thấy trong ảnh Kyoto.
Tháp Hotoji thuộc thời Muromachi; cơ sở dữ liệu di sản quốc gia ghi niên đại 1438. Thành phố Kyoto giới thiệu đây là tháp tahoto lâu đời ở Kyoto, với kiểu lợp ngói gyoki-buki là một chi tiết đáng chú ý.
Bức ảnh trong bài chụp tháp từ thấp lên: mái dưới mở rộng ngang tán cây, mái trên thu lại, rồi nối tiếp bằng trụ đỉnh mảnh. Hàng rào gỗ và khoảng cây quanh tháp cũng cho biết đây là nơi nên quan sát từ lối đi, không bước vào phần được giới hạn để tìm góc ảnh gần hơn.
Đến Hotoji và dành bao nhiêu thời gian?
Địa chỉ: 32 Fukakusa Hotojiyama-cho, Fushimi-ku, Kyoto. Đường đến được Keihan giới thiệu là khoảng 10 phút đi bộ từ ga Ryukokudai-mae-fukakusa. Đây là ga từng mang tên Fukakusa; tên cũ đôi khi vẫn xuất hiện trong tài liệu hướng dẫn.
Ocean gợi ý khoảng 45–60 phút để đi qua các cổng, ngắm chính điện và tháp, chưa tính chặng từ ga. Lối đi có bậc đá và phần cao thấp khác nhau. Giày dễ đi sẽ thuận tiện; khách cần hỗ trợ tiếp cận nên hỏi trước về phần đường phù hợp.
Phía sau chính điện còn có đường bậc đá lên Shichimen-gu trên núi Shichimen. Nếu thêm phần này, hãy dành thời gian và sức đi bộ riêng, thay vì tính chung như một vòng sân chùa ngắn.
Xem thông tin vị trí Hotoji của Keihan để đối chiếu tuyến đi. Những nhu cầu như tham quan nội thất, đoàn đông hoặc hoạt động tôn giáo nên liên hệ trực tiếp với chùa.
Ghép với Inari và các điểm ở Fukakusa
Fushimi Inari là điểm dễ liên tưởng khi lên lịch cho khu này. Những cổng torii trên đường núi và các mái chùa của Hotoji mang đến hai cảnh quan khác nhau. Nếu đã dành nhiều giờ leo núi Inari, nên giữ phần ghé Hotoji vừa sức.
Đền Fujinomori phù hợp khi muốn tiếp tục khám phá Fukakusa, với tín ngưỡng về ngựa và kiến trúc đền Shinto. Cần tính thêm chặng di chuyển, không xem hai nơi như cùng một khuôn viên.
Với lịch dài hơn, có thể nối về phía Tofukuji, nơi có quần thể chùa và những khu vườn riêng. Gợi ý của Ocean là chọn một điểm chính, rồi thêm một điểm gần tuyến tàu; như vậy vẫn có khoảng nghỉ và thời gian cho những chi tiết nhỏ ở mỗi nơi.
Gần tuyến Fukakusa, Zuikoji có chính điện mái tranh và câu chuyện thi tăng Gensei. Hai chùa là những địa chỉ riêng; có thể ghép khi còn thời gian đi bộ để nhìn thêm một kiểu mái khác ở Kyoto.
Một lựa chọn khác trong khu vực là Sekihoji với Ngũ bách La Hán gắn với họa sĩ Ito Jakuchu. Hai chùa có những trải nghiệm khác nhau; nên chọn theo thời gian và sức đi bộ còn lại trong ngày.
Hotoji có thể nằm trong ngày Fukakusa thay vì một lượt đổi khu riêng. Khi sắp lịch Nhật từ Việt Nam, bạn có thể xem hồ sơ và thủ tục visa du lịch Nhật Bản để chuẩn bị giấy tờ.
Trước chuyến đi, bạn có thể đang thắc mắc…
Hotoji thuộc tông phái nào?
Hotoji là chùa thuộc tông Nhật Liên, nằm ở Fukakusa, quận Fushimi của Kyoto.
Cổng đỏ trong ảnh có phải cổng ngoài không?
Đó là Niomon, cổng hộ pháp ở phía trong. Cổng ngoài somon là một công trình khác.
Tháp ở Hotoji có năm tầng không?
Không. Đây là tháp tahoto với hai lớp mái, phần dưới vuông và thân phía trên tròn.
Đi từ ga nào thuận tiện?
Ga Ryukokudai-mae-fukakusa trên tuyến Keihan, rồi đi bộ khoảng 10 phút theo hướng dẫn của Keihan.
Nên dành bao lâu để tham quan?
Ocean gợi ý 45–60 phút cho các cổng, chính điện và tháp; cộng thời gian nếu đi lên Shichimen-gu hoặc có nhu cầu tham quan riêng.
Nếu bạn đang chuẩn bị chuyến đi từ Việt Nam, có thể xem thêm giấy tờ và thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.
